Чек ара чырларын чагылдырууда кээ бир ЖМК өкүлдөрүнө тоскоолдуктар жаралды

26.09.2019

Рубрика: Жанылыктар

Басып чыгаруунун версиясы

16-сентябрь күнү Лейлек районунун Максат айылы менен Тажикстандын Овчи-Калача айылынын чектеш аймагында эки өлкөнүн чек арачыларынын курал колдону менен болгон жаңжалын чагылдыруу үчүн расмий ЖМК өкүлдөрү 17-сентябрь таңында гана окуя болгон аймакка бара алышты. Анткени окуя болгон аймак алыс жана кооптуу болгону үчүн журналисттер абалды билүүгө жана материал жасоо үчүн 16-сентябрь түнү баруу кооптуу болчу.

Бирок, 17-сентябрь таңында Максат айылында жакынкы айылдардан, куралдуу кагылышудан жабыркагандардын жакындары болуп 200дөй киши жыйналып калган болчу. Окуяны чагылдыруу үчүн барган журналисттердин ар биринен чогулуп тургандар кайсыл ЖМКдан келдиңер деп такып сурап жатышты. Ошол учурда чогулуп тургандардын маанайынан ара чолодо угузуп эле КТРКдан же дагы мамлекттик ЖМКлардан чоңдордун айтканын кылып, маалыматты толук бербей жашырчу болсоңор тез кетип калгыла деген сөздөр айтылды.

Чек ара чырын чагылдырууда топтошкондор тарабынан маалымат берүү, окуяны айтып берүү жана коомчулукка жеткирүү ишинде мындай тоскоолдуктар тууралуу КТРКнын Баткен облусу боюнча кабарчысы Нургазы Жайнаков айтып берди.

“Чогулуп тургандар арасында ЖМК өкүлдөрүнө мындай мамиле, тандоо менен маалымат беребиз деген маанай биздин ишибизге тоскоолдук жаратып, ишке болгон маанайды жоготот экен. Эгерде ишибизге конкретүү сын болсо айтышсын. Бирок жалпылап эле кимдир бирөөлөрдүн айтканы боюнча эле ар кандай сөздөрдү айтып, маалымат алууга тоскоолдук жаратууга аракеттер болду. Анан чогулуп турган көп кишиге каяша айтып, конкретүү сын айткыла, болбосо жөн эле курук сөз болбойт деп түшүндүрүү кыйын болду. Биз болсо атайын талаптарга ылайык эрежелерди кармануу менен жаңжалды андан ары ырбап кетүүсүн күчөтпөйлү деп журналистиканын эл аралык талаптарын карманууга, этикалык кодексти сактоого тырышып малымат берип жаттык. Эл оозундагы ар кандай имиштер менен маалымат бералбайбыз. А эл болсо биздин мындай жоопкерчилик менен жасаган ишибизге алымсынбай, кайдагы эч нерсеге жооп бербеген ютубка каалагандай видео тартып коомдук тармактарга жүктөгөндөргө ишенип, ошолордун жасаган материалдарын мактап жатышты. Бул туура эмес да, ар ким каалагандай, жоопкерчилик албай маалымат таркаткандарга ишене берсек, чек арадагы олутуу маселе курчуп кетиши мүмкүн. Андай болсо эч кайсыл тарапка да, элге да пайда эмес оор зыян алып келиши мүмкүн. Муну менен кимдир бирөөнү күнөөлөгөндөн алысмын. Бирок, биздин журналистикалык ишмердигибизге, маалымат алуу жана бейтарап маалыматтарды жасоого тоскоолдук жаралат экен. Ошондуктан медиасабаттуулук, айрыкча, чек аралаш аймактардагы эл үчүн маанилүү деп ойлом”, – дейт Нургазы Жайнаков.

Чек арадагы жаңжалдарды чагылыдырууда жергиликтүү жана республикалык, эл аралык ЖМКлардын өз кабарчылары окуя болгон аймакта жок болгондуктан, түрдүү булактарга таянып, көпчүлүк учурда экинчи тараптын пикирин камтыбастан маалымат таркатууга аргасыз болуп жатышты. Шол эле учурда чек ара жаңжалы боюнча кээ бир булактар ЖМКларды тандап маалымат берген учурлары да иштин шыр кетишине тоскоолдук жаратпай койбойт экен. Көп убакта расмий маалымат булактары мамлекеттик ЖМКларга маалымат берип жатса, коомчулук жана көз карандысыз талдоочулар эркин ЖМКларга ыктап жатышты. Ошол эле учурда чек ара чыры эки тараптуу болгондуктан чырдашкан экинчи тараптан малымат алуу такыр эле мүмүкнчүлүк болбой жатты. Чек арадагы чырларды чагылдыруу учурунда маалымат булактары тандоо менен мамиле жасалуусу, экинчи өлкөдөн маалымат алуу мүмүкүнчүлүгү чектелүү болгондугу обьективдүү, жана ар тараптуу маалыматты жеткирүүдө түйшүктөр көп болуп жатат. Ошол эле учурда Кыргызстандагы жана Тажикстандагы ЖМКлардын кызматташусу, маалымат алмашуу багыты дагы деле ойдогудай жакшы жолго коюлбаганын акыркы окуя дагы бир ирет көрсөттү.

Сүрөт “Азаттык” сайтынан алынды.

Жеңиш Айдаров,
“Журналисттер” КБнын Баткен областы боюнча өкүлү